Muniaingo Jaurerrian topatutako Santiago Cervera barrankeadorearen gorpuzkiak izan ziren ikerketa lan izugarri honen pizgarri. Oscar Ramos Cabodevilla da lan hau aurrera eraman duena eta urte luzez aritu da beste hainbaten laguntzarekin Irati S.A. enpresaren nondik norakoak aztertzen.

Asko idatzi da enpresa honetaz, Domingo Elizondoz, azpiegituraz, baina sekula ez dira enpresa hortan lan egin zutenen bizitzak eta gertakariak aipatu, eta honetan jartzen du begirada liburu honek. Enpresa honetan 4 lagun hil ziren barrankeadore eta zentralista lanetan, datu hauek erakusten dutelarik zer nolako lan arriskutsua zen. Arriskutsua bazen baina nabarmena zena langileen arteko kolaborazioa eta zaintza, zerbait gertatzekotan beti ziren laguntza emateko prest.

Gaur idazlearekin ratu bat izan gara liburuaren inguruan solasean, igande honetan (ekainak 14) Artziko Jauregian eta datorren larunbatean (ekainak 20) Agoitzeko Kultur etxean aurkezpenak antolatu baitituzte. Oscarrek aipatu digun moduan oso gertu izandako errealitate bat da eta batez ere zer nolako garrantzia duen istorio eta bizitza anonimo horiek dokumentatuta edukitzea.

Istorio horiek “Barranqueadores y Centralistas del Irati.Progreso y prosperidad a un alto precio humano” liburuan aurki daitezke zeina 520 orrialde eta 1043 argazki dituen, langile hauen kontuak azaleratzen dituena.

Oscar Ramos Cabodevilla Irati Irratian