1936an izandako altxamendu militarrak hainbat aztarna utzi zituen Nafarroan. Mola jenerala izan zen horren zuzendari eta bultzatzaile. Nafarroan gerra fronterik egon ez bazen arren, 3500 lagun izan ziren exekutatuak eta kuneta eta fosa zenbaitetan hobiratuak.

Honen ikerketa burutzen aritu da Peio Guerra idazle eta kazetaria eta bera izanen da bihar Agoitzen,bertako pentsionista, alargun eta erretiratuen elkarteak gonbidatuta, honen inguruko azalpenak ematen. Honen aitzaki gurean izan dugu eta berak adierazi digu 23 agoizko galdu zutela bizia altxamenduaren baitan. Berak gonbidatu gaitu hitzaldira, ongi baitago gertatutakoa jakitea etorkizunean akats berdinak ez errepikatzeko.

Peio Guerra Irati Irratian